Braketlerin takılmasının ardından ilk bir kaç gün yemek yemek eskiden olduğundan daha zordur. Çiğneme hareketi ağrılı olabilir. Dişlerde bu hassasiyet varken çok fazla çiğneme gerektirmeyen yumuşak gıdalar önerilir. Dondurma, yoğurt, puding, çorba, haşlanmış patates, muz, yumuşak peynirler, yumuşak kekler, süt gibi gıdalar konforlu çiğneme için tavsiye edilir.

Sadece braketlerin takıldığı ilk seans sonrası değil, braketler ağızda olduğu sürece ortodonti hastası diyetine dikkat etmek zorundadır. Aksi halde braket kırığı meydana gelecek ve bu da tedavi süresinin uzamasına sebep olacaktır.

Tedavi süresince uzak durulması gereken yiyecekler:

• Çıtır-gevrek yiyecekler: patlamış mısır, buz, cips vs.
• Yapışkan gıdalar: karamel, sakız vs.
• Sert besinler: fındık, şekerleme vs.
• Isırılarak tüketilen yiyecekler: elma,erik,havuç,dürüm vs.
• Ayrıca yemek dışında sert olan herhangi bir cismi (kalem arkası, tırnaklar) ısırmak da braketlere zarar verecektir.

Her çocuğu 6 yaşında bir ortodonti uzmanının görmesi gerekir. Hiçbir müdehale yapılmayabileceği gibi, bazı ufak önlemlerle büyük sorunların önüne geçilmesi sağlanabilir. Parmak emme, uzun süreli biberon veya emzik kullanımı, dil itimi, ağız solunumu gibi kötü alışkanlıkların sebep olduğu kemiksel ve dişsel sorunların önüne geçmeyi ve tamamen durdurmayı sağlayabilir. İlerde anca çekimli tedaviyle düzelebilecek çapraşıklık ve yer darlıklarının önüne geçip tüm dişlere rahatça yer açılmasını sağlayabilir. Dar ve geride kalmış üst çene kemiklerinin rahatça genişleyip ileriye alınmasını sağlayabilir. Bazı vakalara erken müdahale edilir, bazı vakalara süt dişlerinin değişip daimi dişlerin gelmesine yakın yani 8-9 yaş civarı müdahale edilir, bazı vakalara ise 11-12 yaşından önce başlanmaz.

Amaç, çocukta ortodontik anomalinin oluşmasını önlemektir. Uzun süreli parmak emme, biberon veya emzik kullanımı, ağız solunumu gibi kötü alışkanlıklar ya da erken kaybedilen, çürümüş ve tedavi edilmemiş süt dişleri, çene kemikleri ideal oranlarda olsa bile ilerde kapanış bozukluklarına, çapraşıklığa veya gömük kalmış dişlere sebebiyet verebilir.

1. Genetik olarak yatkınlık. Özellikle alt çene ileriliği vakaları genetik geçişlidir.Diğer diş ve çene bozukluğu anomalileri de aileden geçebilir.Ebeveyninin birinden küçük çene diğerinden iri diş genini alan bir bireyde dişler çenelere sığamayacak ve çapraşıklık oluşacaktır.

2. Beslenme Bozuklukları: Yeterli beslenemeyen kişilerde, çene ve yüz yapısında hacimsel küçülme meydana gelecek ve normal hacimdeki dişler küçük çenelerde gerekli yeri bulamayacakları için çapraşıklıklar, rotasyonlar (dönme), hatta gömülü diş olguları görülecektir.

3. Ağızdan Nefes Alma: Kronik iltihaplar ve benzeri nedenler, uzun süre devam ederse bademcikler aşırı derecede büyüyebilir. Bu durumda solunum yolları daralır ve nefes alma güçlüğü meydana gelir. Bu güçlüğü yenebilmek ve o bölgedeki hava geçiş yolunu genişletebilmek amacıyla çocuk alt çenesini ve buna bağlı olarak dilini öne alma zorunluluğu duyar. Bu durum, uzun süre devam edecek olursa alt çenenin öne doğru konumu yerleşir. Dil ön dişler arasına girer ve dişlerin sürmelerine engel olursa açık kapanış meydana gelir. Hasta burundan nefes alamıyor ise ,üst çenenin büyüme potansiyeli üzerinde negatif etki oluşabilir.

4. Parmak Emme: Yeni doğmuş bir bebekte oldukça gelişmiş bir emme mekanizması vardır. Emme içgüdüsü tatmin edilmemiş bir bebek, bu ihtiyacını gidermek için bazı alışkanlıklar edinir. Bu alışkanlığı devam ettiren çocukta, emilen parmağa ve sayısına göre etki alanında bulunan alt ve üst dişlerde yer değiştirmeler ve kapanış bozuklukları görülecektir. Anne sütü ile 9-18 ay beslenen çocuklarda çoğunlukla bu alışkanlık görülmez.

5. Yalancı Emzik: Fizyolojik özellikleri olan bir emziğin 1.5 yaşına kadar emilmesi zararlı değildir. Hatta çocuğun parmak emme gibi kötü bir alışkanlık edinmesini önleme yönünden faydalıdır. Yalancı emzikler devamlı olarak kullanıldıkları zaman, etki alanları içindeki dokulara uzun süreli etki yapacağı için o bölgelerde düzensizlik ve çeşitli kapanış bozukluklarına sebep olmaktadır.

6. Yatış Şekli: Yatma şekli, genellikle alt çenenin yatma sırasındaki pozisyonunu belirler. Bu da bize alt çenenin ortalama günde 8 saat hangi konumda olduğu hakkında işaret verir. Örneğin yüz üstü yatan bir çocuk ile sırt üstü yatan bir çocukta alt çenenin konumu farklıdır.

7. Diş sıkma: tırnak yeme, kalem ısırma, dudak ısırma gibi kötü alışkanlıklar.

8. Dişeti problemlerine bağlı diş düzensizlikleri.

9. Süt dişlerinin erken kaybı.

10. 20 yaş dişlerinin öndeki dişleri sıkıştırmasına bağlı düzensizlikler.

11. Diş kaybına bağlı olarak meydana gelen düzensizlikler.

12. Hormonal düzensizlikler, sistemik hastalıklar.

Ortodontik tedavi, sadece çocuklara değil erişkinlere de uygulanabilir.

Erişkin hastaların ortodontik tedavisi günümüzde diş rengindeki braketler ve dişlerin iç yüzeyine uygulanan sistemlerle tedavi edilebilmektedir. Bunların dışında takılır çıkarılır şeffaf apareylerle de basit bozukluklar düzeltilebilir.

Ortodontik tedavi,çenelerin konumlanmasında bir sorun yoksa,sağlıklı çene kemiği ve dişler olduğu sürece her yaşta uygulanabilmektedir. Erişkinlerde iskeletsel problemler olduğunda ortodonti işbirliği ile cerrahi tedavi uygulanır.

Ortodontik Tedavi Ne Kadar Sürer?

Aktif tedavi ortalama 1.5 –2 yıl sürer. Ancak zaman tedavinin şekline, hastanın yaşına, kooperasyonuna göre değişir. Daha kısa olduğu gibi daha da uzun olabilir.